Handeczeem is een veel voorkomende en vaak chronische huidaandoening. De ziekte heeft een aanzienlijke impact op de kwaliteit van leven en vergaande sociaaleconomische gevolgen, zoals ziekteverzuim. Het effect van presenteïsme, waarbij mensen ondanks ziekte blijven werken, kan negatieve gevolgen hebben voor de ernst en het beloop van handeczeem. Dit fenomeen is echter nog niet eerder onderzocht onder mensen met handeczeem in de algemene bevolking. Om deze reden hebben onderzoekers van de afdeling dermatologie van het Universitair Medisch Centrum in Groningen onderzoek gedaan naar hoe vaak presenteïsme en ziekteverzuim als gevolg van handeczeem in het afgelopen jaar voorkwam binnen het Lifelines Cohort. Dit prospectieve cohort omvat meer dan 167.000 deelnemers in Noord Nederland. In 2020 vulden deelnemers tussen de 18 en 65 jaar een vragenlijst in met vragen over handeczeem, presenteïsme en ziekteverzuim. Daarnaast werd tussen 2006 en 2020 data verzameld over sociaal-demografische factoren.  

In totaal werden er 3.703 deelnemers met zelfgerapporteerd handeczeem geïncludeerd, waarvan 2.7% presenteïsme door handeczeem rapporteerde. Onder de deelnemers met zelfgerapporteerd ernstig tot zeer ernstig handeczeem, zoals vastgesteld met een visuele weergave van verschillende categorieën van ziekte-ernst, was dit percentage 19.8%. Ziekteverzuim door handeczeem werd gerapporteerd door respectievelijk 0.5% en 5.9%. Daarnaast toonde het onderzoek dat presenteïsme door handeczeem vaker voorkomt bij deelnemers werkzaam in hoog-risicoberoepen voor handeczeem, zoals binnen de gezondheidszorg, evenals bij deelnemers met chronisch en ernstiger handeczeem, met blootstelling aan activiteiten op het werk waarbij de handen nat worden (bijvoorbeeld veelvuldig wassen van de handen en het dragen van handschoenen) en constitutioneel eczeem. Presenteïsme door handeczeem kwam minder vaak voor bij deelnemers met een hoger opleidingsniveau, een maandelijks inkomen van >€2500 en een hoger ‘skill level’ (volgens het ISCO-08 classificatiesysteem). Een hoger skill level betekent dat de taken en verantwoordelijkheden in een beroep complexer zijn, waarbij meer formele opleiding en ervaring vereist is. Over het algemeen staat bij een hoger skill level het werken met de handen niet centraal, zoals bijvoorbeeld het geval is bij kantoormedewerkers. De onderzoekers concludeerden op basis van dit onderzoek dat de prevalentie van presenteïsme door handeczeem hoog is onder de algemene bevolking, vooral onder mensen met ernstig tot zeer ernstig handeczeem. Vervolgonderzoek zal uit moeten wijzen wat de impact hiervan is op het klinische beloop.

De publicatie waarin bovenstaande onderzoeksresultaten worden gepresenteerd is te lezen via deze links: https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/cod.14510
 

Referentie:

Brands MJ, Loman L, Roelen CAM, Bültmann U, Schuttelaar MLA. Hand eczema-related presenteeism and sickness absence: A cross-sectional population-based study. Contact Dermatitis. 2024 Apr;90(4):372-377.