Helpdesk NCvB krijgt de 5000ste vraag

Jaarlijks worden een kleine duizend vragen gesteld aan het NCvB. Soms zijn het relatief simpele vragen die gemakkelijk beantwoord kunnen worden, vaker betreft het wat ingewikkelder gevallen van een mogelijke (cluster van) beroepsziekte of andere, soms lastige klinisch arbeidsgeneeskundige kwesties. De 5000ste vraag is hiervan een voorbeeld: welke medische keuring (PAGO) kan worden toegepast indien hoveniers worden blootgesteld aan uitlaatgassen en/of dieselmotoremissie?
 

Vraag (Paul Starmans, arbeidshygiënist)
Welke medische keuring (PAGO) kan worden toegepast indien hoveniers worden blootgesteld aan uitlaatgassen en/of dieselmotoremissie?

Antwoord (Dr. Teake Pal):
(Diesel)uitlaatgassen zijn in verband gebracht met verschillende gezondheidseffecten. Ze zijn prikkelend voor de luchtwegen, piekblootstellingen aan dieseluitlaatgassen zouden zelfs astma kunnen veroorzaken, componenten in de dieseluitlaatgassen zijn waarschijnlijk kankerverwekkend en het fijn stof is geassocieerd met het optreden van hart-en vaatziekten.
De vraag is nu wat men beoogt met een PMO bij deze blootstelling: screening op vroege gezondheidseffecten, risico-evaluatie (komen bepaalde klachten en afwijkingen vaker voor dan verwacht) of de opsporing van individuen, die wellicht niet meer blootgesteld zouden moeten worden?
Bij al deze doelstellingen zijn kanttekeningen te plaatsen:

• Screenen op kanker heeft zoals u weet geen zin en mag ook niet zomaar.
• Screenen op hart- en vaatziekten zou kunnen maar bij het individu kunnen er geen consequenties aan worden verbinden m.b.t. de blootstelling.
• Blijven de luchtwegen over. Er kan geïnformeerd worden naar de aanwezigheid van (werkgerelateerde) luchtwegklachten en men kan de longfunctie bepalen. Bij geconstateerde afwijkingen is ook weer voorzichtigheid geboden in het trekken van conclusies over een relatie met de blootstelling en gevolgen voor het werk.

Kortom enige bescheidenheid is op zijn plaats in het gewicht dat kan worden toegekend aan een PMO gericht op deze blootstelling. Belangrijker is het om eerst goed na te gaan of beheersmaatregelen adequaat zijn en werknemers te instrueren c.q. in de gelegenheid te stellen om bij vragen rond de relatie gezondheidsklachten en deze blootstelling naar het spreekuur van de bedrijfsarts te gaan. Ik neem aan dat u de vraag over het PMO mede namens de bedrijfsarts stelt en gezamenlijk verdere stappen zult zetten.

Ter gelegenheid van deze 5000^ste vraag heeft het NCvB de heer Starmans de tweede druk van Beroepsziekten in de Praktijk gestuurd [Laan G van der, Pal TM, Bruynzeel DP (red.). Beroepsziekten in de praktijk. 2^e, herz. dr. Amsterdam: Elsevier Gezondheidszorg, 2010.]